Zoon van Winsumer verzetsman ziet zijn vader symbolisch terugkeren naar het ouderlijk huis

Uitgerekend op de dag dat Winsum werd bevrijd door de Canadezen, op 18 april 1945, eindigde het leven van de Winsumer verzetsman Jan van der Laan in Duitsland. Hij zat in het beruchte concentratiekamp Neuengamme en stierf door uitputting en ziekte. De naam van Jan van der Laan is nu vereeuwigd. Voor zijn voormalige huis aan de Kloosterstraat nummer 4 in Winsum ligt nu een Stolperstein. Zijn zoon Wilte was vandaag getuige van de plaatsing van de steen, een ‘struikelsteen’ van messing die herinnert aan de mensen die door de Duitsers zijn omgebracht in de oorlog. 

Boekhouder Jan van der Laan zat bij de verzetsorganisaties Binnenlandse Strijdkrachten en de Knokploeg Winsum. Hij hielp bij het huisvesten van onderduikers en bij het verbergen van wapens en munitie. Op 16 februari 1945 werd hij samen met twaalf andere Winsumers gearresteerd door de Sicherheidsdienst.

Burgemeester Hans Broekhuizen maakte tijdens zijn toespraak een link tussen het verleden en het nu. “Deze kleine steen herinnert ons aan een mens van vlees en bloed. Iemand met dromen, geliefden en een plek in onze gemeenschap. Een Stolperstein brengt mensen terug in de gemeenschap van waaruit ze weggerukt zijn. Ze herinneren ons aan de kwetsbaarheid van een samenleving waarin medemenselijkheid plaatsmaakt voor uitsluiting en haat.”

(verhaal gaat verder onder de foto)

(burgemeester Hans Broekhuizen praat met belangstellenden bij de plaatsing van de Stolperstein voor de woning aan de Kloosterstraat 4 in Winsum © Omroep Het Hogeland/Eemsdelta)

Overhoop

Wilte van der Laan was bijna tien jaar oud toen zijn vader door de nazi’s uit het ouderlijk huis aan de Kloosterstraat werd gehaald. Hij is met een aantal andere familieleden naar de plaatsing van de Stolperstein gekomen. “Het is best emotioneel om hier te staan”, zegt Wilte met vochtige ogen, net nadat de Stolperstein in de stoep is gelegd. Hij houdt een korte toespraak. “Na de arrestatie van mijn vader lag het gezin overhoop.” Van der Laan vindt het belangrijk dat er nu een fysieke herinnering aan zijn vader is in de Kloosterstraat.  “We danken de initiatiefnemers en de gemeente dat dit mogelijk is gemaakt.”

Het huis waarvoor de Stolperstein in de stoep is gelegd, wordt nu bewoond door Egbert en Jenny Kruidhof. “Toen we hier kwamen wonen hoorden we het verhaal over Jan van der Laan”, zegt Janny. “Tot onze verrassing kwam een paar jaar geleden bij ons een man aan de deur, tijdens een open dag van Joodse huizen. Die man was toen al in de tachtig, en die vertelde het verhaal van zijn vader. Dat was heel indrukwekkend.”

(verhaal gaat verder onder de foto)

(de huidige bewoners van de Kloosterstraat 4 Jenny en Egbert Kruidhof bekijken de Stolperstein © Omroep Het Hogeland/Eemsdelta)

Wat betekent het voor hen dat er nu een Stolperstein voor hun deur ligt? Jenny: “Ik vind het prachtig. Deze man heeft hier gewoond. Hij heeft het huis zelf ontworpen. Het is zijn huis en wij mogen er in wonen, zo voelt dat.”

“Dit maakt het compleet”, vult Egbert Kruidhof aan. “Er is altijd al veel aandacht voor dit bijzondere huis geweest, en nu komt dit er bij. Nu is de geschiedenis rond.”

Ook elders in Winsum werden vrijdag Stolpersteine gelegd, tien in totaal. Het gaat om vier stenen voor het Joodse gezin De Vries-van Zuiden, broer en zus Comprecht en Essie de Vries, Reinder Tuitman en Sijbe Wendelaar en verzetsstrijder Murco Lamminga.