Zoutkamper vissers vrezen voortbestaan door nieuwe beheerplannen Noordzeekust: ”Dan kun je net zo goed stoppen”

Garnalenvissers uit Zoutkamp vrezen voor het voortbestaan van hun beroep. Dat komt door de nieuwe beheerplannen die Rijkswaterstaat aan het maken is voor natura-2000 gebieden rondom de Noord- en Waddenzee, waardoor gebieden dreigen te worden afgesloten. Voor vissers uit Zoutkamp zal dat een enorme strop zijn en ook het toerisme in het dorp moet er dan aan geloven volgens Gemeentebelangen: ”Wat is Zoutkamp nu zonder vissers?”

Razendsnelle ontwikkelingen

Voor de vissers in Zoutkamp wordt de situatie rondom de natura-2000 gebieden steeds verwarrender. Al jaren zitten zij, samen met andere vissers uit het land, aan de tekentafel om de visserij en het behoud van de natuur samen te laten gaan in de Nederlandse kustgebieden. Zo werden zij betrokken in het Noordzeeakkoord uit 2020. Dat is een Nederlandse afspraak om de Noordzee duurzaam te beheren door ruimte en belangen van natuur, windenergie, visserij en andere gebruikers met elkaar in balans te brengen. Het gaat dan vooral om de gebieden boven Schiermonnikoog en Ameland waar de garnalenvissers volop actief zijn.

”Het is absoluut geen onwil”

Garnalenvisser Tamme Bolt

Ondanks dit akkoord is Rijkswaterstaat bezig met nieuwe beheerplannen voor natura-2000 gebieden, waardoor grote delen van de Noord- en Waddenzee (gedeeltelijk) dreigen te worden afgesloten. En dat terwijl vissers de laatste tijd al flink hebben geïnvesteerd om de overheid en natuur tegemoet te komen. Zo werden alle vissers al eerder verplicht een katalysator te plaatsen die de uitstoot tot zo’n zestig procent reduceert.

De beheerplannen van Rijkswaterstaat zijn overigens geen onderdeel van de afspraken uit het bestaande Noordzeeakkoord, maar zijn bedoeld als aanvullend om de natuur tegemoet te komen. (Tekst gaat verder onder foto)

20.000 handtekeningen

”Het is absoluut geen onwil”, zegt Tamme Bolt die al sinds 1997 actief is in de visserij. ”We snappen heus wel dat het behoud van de natuur belangrijk is, maar voor ons wordt er nu een signaal afgegeven dat het nooit genoeg is. We zijn toe aan duidelijkheid.”

Ook zijn collega Dirk Sloot maakt zich zorgen over de toekomst van de visserij in Zoutkamp. ”Als we door de nieuwe beheerplannen nog meer beperkingen krijgen opgelegd, welk gebied blijft er dan nog voor ons over?” Daarmee doelt hij op de plannen om gebieden af te sluiten voor de visserij. ”Dan vissen we straks allemaal in hetzelfde gebied. Wat doet dat wel niet met de natuur?”

Bolt en Sloot zijn niet de enige die zich om de nieuwe beheerplannen bekommert. Zo werd eerder al een petitie gestart om de nieuwe beheerplannen van Rijkswaterstaat van tafel te vegen. De petitie leverde tot nu toe zo’n twintigduizend handtekeningen op van zowel inwoners, vissers als andere betrokken bij het kustgebied. Volgens de ondertekenaars zullen de beheermaatregelen van Rijkswaterstaat de leefbaarheid voor huidige en toekomstige generaties onmogelijk maken.

Steun van oosterburen

De vissers uit Zoutkamp zijn niet de enige die zich zorgen maken. Ook onze oosterburen zetten zich flink af tegen de plannen om natura-2000 gebieden uit te breiden of nog meer te beheren. Voor de Duitse kust worden namelijk plannen gemaakt om een deel van de Waddenzee volledig af te sluiten voor de visserij. Zo staat de Oostereems, tussen Nederland en Duitsland, en het gebied rondom Borkum centraal in de nieuwe plannen. De plannen om van de wateren rondom Borkum, de Borkumse Stenen, een natura-2000 gebied te maken werden eerder al van tafel geveegd. Toch gingen natuurorganisaties in beroep en worden die plannen nu opnieuw besproken.

Identiteitscrisis

”Wat is Zoutkamp nu zonder vissers?” vraagt Jacob Jelle Tuma van Gemeentebelangen zich af. Ook hij vindt de situatie rondom de nieuwe beheerplannen van Rijkswaterstaat verwarrend en stelde hierover vragen in de raad. ‘Wat betekent dit voor de identiteit en de ontwikkeling van het gebied?’ en ‘Wat heeft dit gevolgen voor de visserij in het dorp?’

Volgens hem wordt de identiteit van Zoutkamp en de rest van de omgeving juist gevormd door de garnalenschepen aan de kade en de vissers die druk in de weer zijn in de loods. En niet alleen voor Zoutkamp, ook voor de toeristen die daardoor in de omgeving terechtkomen. Bijvoorbeeld in Lauwersoog of andere dorpen.

”Als dat straks verdwijnt, zal het een enorme strop zijn als het toerisme daarmee ook afneemt”, vervolgt hij. ”Maar niet alleen de identiteit van het vissersdorp zal daarmee in gevaar komen. Ook de bestaande projecten rondom de energietransitie in de Eemshaven dreigen op de tocht te komen staan.”

Onzekerheid blijft

In 2028 moeten de beheerplannen van Rijkswaterstaat officieel rond zijn. Wel zijn er al een aantal bijeenkomsten georganiseerd met daarin een aantal voorlopige schetsen en ideeën. De vissers uit Zoutkamp hopen in ieder geval dat er meer rekening wordt gehouden met de visserij en de andere ver strekkende gevolgen voor het dorp en de omgeving. ”Als er daadwerkelijk grote gebieden worden afgesloten, kunnen we net zo goed gelijk stoppen”, sluit Bolt af.

Gemeentebelangen Het Hogeland hoopt in ieder geval dat de gemeente hierover verder informeert bij het Rijk en blijft de zorgwekkende situatie de komende tijd aan de kaak stellen.