Stikstofregels: noordelijke boeren zoeken hulp en steun bij lokale bestuurders

Wethouders gaan niet over landelijke stikstofregels. Toch zitten melkveehouders uit Noord-Groningen om tafel met lokale bestuurders om hun zorgen te uiten over de gevolgen van de stikstofregels. Die gesprekken met wethouders zijn een bewuste keuze, zeggen de boeren. Melkveehouder Omgo Nieweg uit Adorp: “Wethouders bedenken de stikstofregels niet, maar ze gaan wél over leefbaarheid in de dorpen. En die leefbaarheid komt in gevaar.”

Deze week hadden noordelijke melkveehouders een gesprek met wethouder Bernd de Jong van Het Hogeland. Omgo Nieweg van de Actiegroep Niezijl was daar bij. “In Den Haag worden wij niet gehoord. Dus moeten we zorgen dat we van onderaf de boel wakker proberen te maken. Als de leefbaarheid op het spel komt te staan, wordt het misschien wél begrepen bij de landelijke overheid. In de Randstad hebben ze echt geen idee wat er op het platteland speelt.”

Verenigingsleven

Nieweg heeft het dan niet alleen over gevolgen voor boerenbedrijven zelf die dreigen te verdwijnen. Het heeft ook gevolgen voor aanleverende bedrijven. “En de rol die veel landbouwers spelen in het lokale verenigingsleven.”

Een accountant heeft vier bestaande boerenbedrijven doorgelicht om te zien wat de stikstofregels voor hun als uitwerking hebben. 

Nieweg schrok van de uitkomsten. “Ik merk bij mijn collega’s dat hoe duidelijker het wordt, hoe somberder de sfeer wordt”, zegt Nieweg. “Ik dacht eerst ook dat het wellicht mee zou vallen in het hogeland, omdat het een groot gebied is met relatief weinig natuurgebieden.  Het baart mij zorgen. Ik hoor de jeugd zeggen van ‘als het deze kant op gaat dan gaat we naar het buitenland of we stoppen’. De stikstofregels zorgen er voor dat bedrijven moeten groeien, want je moet een grotere omzet draaien om al je kosten te kunnen betalen. Maar extensiever worden kan niet. De grondprijzen zijn niet op te brengen. Dat is het verhaal.” 

(Melkveehouder Omgo Nieweg uit Adorp © RTV Noord)

Schade aan natuur

De landbouw moet in 2030 bijna een kwart minder stikstof in de vorm van ammoniak uitstoten, bracht het kabinet afgelopen juni naar buiten. De maatregelen komen voort uit zorgen over stikstofverbindingen die schade toebrengen aan de natuur en gezondheid van mensen.

Als het doel van 23 tot 25 procent niet gehaald wordt, komt er strenger beleid. Rondom natuurgebieden moet de stikstofuitstoot nog verder omlaag. 

Het kabinet trekt twintig miljard euro uit om boeren te helpen die doelen te halen. Zijn strengere regels geen bedrijfsrisico waar ondernemers in andere bedrijfstakken ook mee moeten dealen? Nieweg: “Dit heeft niets met bedrijfsrisico te maken. Ook al draai je nog zo goed, dan kan je met deze regels niet overleven. Dan gaat er iets mis. Dat kan toch nooit de bedoeling zijn? Volgens ons is dit een juridisch probleem, geen stikstofprobleem. Wij gaan  aantonen dat een oplossing best mogelijk is als je de uitstoot wil terugdringen. Ik hoop dat lokale bestuurders die boodschap verder willen brengen.”

Onzekerheden

Wethouder Bernd de Jong blikt goed terug op de bijeenkomst met de melkveehouders. “We begrijpen dat de voorgestelde maatregelen veel vragen en onzekerheden oproepen bij ondernemers over hun toekomst en het perspectief voor een volgende generatie”, zegt hij.  “Hoewel de gemeente geen directe invloed heeft op het landelijke beleid, vinden we het belangrijk om deze signalen te horen en waar mogelijk onder de aandacht te brengen.”