Nieuw monument moet voor erkenning 65 omgekomen vissers Zoutkamp zorgen

Ze waren er al langere tijd mee bezig, maar dit weekeinde werd het startsein dan ook echt gegeven. Met de plaatsing van een nieuw monument in Zoutkamp komt er volgens de initiatiefnemers eindelijk erkenning voor de 65 omgekomen vissers en zeelieden die in de afgelopen eeuwen om het leven kwamen op zee.

De officiële onthulling van het monument is begin volgend jaar. Wel kunnen bezoekers al op de website terecht om het verhaal achter het monument te ontdekken.

Een grote golf van maar liefst zes meter lang en 2,5 meter hoog: zo moet het monument er straks uit komen te zien achter de dijk tussen de Hunsingosluis en de Reitdiepsluis. Daarop worden de namen van de personen gegraveerd die sinds 1800 op zee of andere wateren zijn omgekomen. Het gaat daarbij om mensen uit het dorp zelf en om mensen die op Zoutkamper schepen voeren. 

Hartverscheurend

”We hebben het eindelijk voor elkaar”, vertelt Jakob Zwart trots. Hij nam samen met Jacob Jelle Tuma en Alfred Buitjes het initiatief voor het monument. ”Het is niet alleen een erkenning voor de tientallen slachtoffers, maar ook voor nabestaanden die nog steeds in het dorp wonen.”

Zo vertelt Alfred over een recente ramp uit 2010 ten noorden van Terschelling waarbij alle drie opvarenden het niet overleefden. ”Dat waren bekende gezichten hier in de omgeving. Het is verschrikkelijk als je aan het werk gaat en nooit meer terugkeert naar huis.”

Bestaand monument

Voor de heren was dat de aanleiding voor een nieuw monument. Er staat namelijk al sinds lange tijd een ander monument op de dijk, maar dat dekt volgens Alfred vooral de gebeurtenis van de vreselijke ramp in 1883 waarbij negen vissers het leven lieten tijdens een zware storm.

”Er zijn natuurlijk veel meer vissers die door zware omstandigheden of een ongeval niet meer aan wal stapten”, vertelt Jacob Jelle. ”Het is geen vervanging van het bestaande monument, maar juist een aanvulling erop. Vooral nu een aantal directe nabestaanden hier nog in de omgeving wonen, is het goed om ook deze verhalen door te geven aan de volgende generaties.”

Een vrouw keerde niet meer terug

Wat vooral in het oog springt is dat van alle namen op het monument, één vrouw niet meer terugkeerde. Martje Zwart- Hartsema trouwde op achttienjarige leeftijd met een schippersknecht uit Zoutkamp. Tijdens een tocht op zee in 1920 wachtte haar het noodlot. Ze liet meerdere kinderen na.

Veel meer dan een standbeeld

Om een verdiepende laag toe te voegen, komt op het monument een QR-code te staan. Bij het scannen komen bezoekers op de website van het vissersmonument terecht, waarbij het hele verhaal en de namen van de omgekomen vissers zijn terug te vinden.

Verder geeft de code op het monument toegang tot een documentaire waar de geschiedenis van de visserij, Zoutkamp en de Zoutkamper gemeenschap in beeld wordt gebracht. De documentaire bestaat uit historische foto’s, filmmateriaal, interviews en filmopnames. De stichting is met het Visserijmuseum in overleg of het mogelijk is om de documentaire in de permanente tentoonstelling op te nemen.

Persoonlijke oproep

”Het was een ingewikkelde puzzel om alle persoonlijke verhalen van de omgekomen vissers bij elkaar te krijgen, maar via nabestaanden en historische bronnen is het ons toch gelukt”, vertelt Jakob Zwart. ”Mochten er mensen zijn die extra informatie hebben over de namen op het monument dan kunnen ze altijd bij ons terecht. Ook als er namen ontbreken, horen we dat graag, want iedereen verdient die erkenning en een plaats op het monument.”

Op de website www.stichtingvissersmonumentzoutkamp.nl is alle informatie over het monument uitgebreid terug te vinden.