‘Linux-evangelist’ predikt in kerk in Winsum belang van openbare software

Het is gratis, het vergt minder capaciteit van je computer, je privacy is beter beschermd en je bent niet meer afhankelijk van de grote Amerikaanse technologiebedrijven zoals Microsoft. Bij het Repair Café in Winsum kunnen mensen sinds kort hun laptop gratis laten overzetten op het gratis besturingssysteem Linux. De belangstelling neemt toe, merken ze bij het Repair Café, maar het loopt nog zeker niet storm. “Er is nog steeds veel koudwatervrees bij mensen en organisaties.” 

Tientallen mensen stappen in een paar uur tijd kerkgebouw en ontmoetingscentrum De Poort binnen met kapotte huishoudelijke artikelen. Lampen, kleding, waterkokers. Vrijwilligers van het Repair Café proberen de spullen weer te repareren, in principe kosteloos.

Brendon Bosman (35 jaar, Eenrum) zit met zijn zoontje in de buurt van de ingang. Bosman zit er niet zozeer om kapotte laptops te repareren, maar wel om de apparaten een nieuw leven te geven. Op verzoek van bezoekers zet hij het besturingssysteem van laptops, vaak Windows, over op het open source-systeem Linux (zie kader). De ‘Linux-evangelist van Het Hogeland’ noemt Bosman zichzelf.

Supertraag

Bosman: “Mensen komen bij mij om twee redenen. In de eerste plaats hechten ze aan hun privacy, ze zijn helemaal klaar met de Amerikaanse Big Tech-bedrijven als Microsoft en Google. En de andere reden is dat ze een oudere laptop hebben met Windows die supertraag is geworden. Windows is best een zwaar programma, Linux is een stuk lichter. De grote bedrijven dwingen je eigenlijk om je oude laptop naar de schroothoop te brengen. Want je kan opeens geen Windows 11 meer draaien. Walgelijk, vind ik dat. Het is niet nodig.” (verhaal gaat door onder de video)

Bosman zelf is verslingerd aan Linux. “Ik gebruik het al twintig jaar, als kind zat ik er al mee te klooien.” Hij helpt bedrijfsmatig bedrijven en instellingen over te stappen op open source, maar doet dat ook als vrijwilliger, voor verschillende organisaties. Bijvoorbeeld voor Laptop Revive , een organisatie die afgedankte laptops nieuw leven inblaast door er Linux software op te zetten. De laptops worden gratis verstrekt aan studenten met weinig geld. Bosman: “Als we de laptops helemaal hebben leeggemaakt en er Linux op hebben gezet, kijken we of het apparaat nog snel genoeg is om er bijvoorbeeld YouTube-filmpjes op te draaien. Als dat zo is, dan is die nog prima voor andere doeleinden te gebruiken. Hebben wij weer een student blij gemaakt.”

Spannend

Bosman zit nu voor de derde keer bij het Repair Cafe. Terwijl zijn collega’s die huishoudelijke apparaten repareren een behoorlijke aanloop hebben, is het aan het ‘Linux-tafeltje’ rustig. Er is deze ochtend één persoon geweest, die door Bosman binnen een uur was geholpen. Met alle recente discussies over landen en mensen in Europa die onafhankelijker willen worden van Amerikaanse tech-bedrijven zou je misschien verwachten dat het drukker zou zijn aan het Linux-tafeltje. “Mensen vinden het toch wel spannend om hun hele systeem te veranderen”, verklaart Bosman. ‘Werkt alles dan nog wel straks?’, hoor ik vaak. Op zich snap ik dat wel.”

(verhaal gaat door onder de foto)

Niet alleen particulieren stappen niet makkelijk over op open source, dat geldt ook zeker voor bedrijven, instellingen en overheden. Bosman: “Er wordt ze wijsgemaakt dat Microsoft een goede keuze is. Terwijl als je voor open source kiest, dat een enorme kostenbesparing is.”

Koudwatervrees

Maar is zo’n overstap wel veilig voor een grotere organisatie? Zou hij zelf die stap durven zetten als hij de IT-baas zou zijn van een gemeente? “Dat is wel mijn droom. De Duitse deelstaat Sleeswijk Holstein is ook onlangs overgestapt. Dan kan een gemeente als Het Hogeland het ook. Tegenwoordig werkt alles op Linux. Uitzondering was Adobe, maar daar is net een oplossing voor gevonden. Er is koudwatervrees bij mensen en organisaties, er wordt te veel naar vroeger gekeken toen inderdaad niet alles werkte onder open source.”

En hoe zit het met de veiligheid? Een open broncode, maakt je dat niet extra kwetsbaar voor hackers? Bosman: “Het is juist andersom, omdat de broncode van Linux openbaar is. Als er een kwetsbaarheid in zit, wordt dat meteen opgelost.”

Kees Vissers, initiatiefnemer van het Repair Café, hoeft in ieder geval niet meer overtuigd te worden. Hij heeft zijn laptop door Brendon Bosman laten overzetten. “Ik was gewoon nieuwsgierig. Zorgen om privacy was voor mij niet de belangrijkste reden, daar moet ik mij eerst verder in verdiepen. Maar ik kan mijn apparaat nu langer gebruiken. Mij bevalt het prima.”