Omroep Eemsdelta is op Facebook nu een supermarkt: ‘Je bent een schreeuwende in de woestijn als je bent gehackt’

Zo ben je op Facebook een streekomroep en van het één op het andere moment een supermarkt. Een Facebook hack bij Omroep Eemsdelta zorgde ervoor dat circa 2300 volgers ineens als sneeuw voor de zon verdwenen. Een oplossing is er voorlopig niet om de bezoekers weer terug naar ‘de winkel’ te krijgen voor het nieuws uit de gemeente Eemsdelta.

door Jeroen Kunst

’’Je bent een schreeuwende in de woestijn als je bent gehackt’’, vertelt Omroep Eemsdelta-voorzitter Dirk van Nieuwpoort. Op donderdagmiddag 29 januari bereikte hem het nieuws via What’sApp dat een nieuwe eigenaar zich had gemeld. Wie die eigenaar is, is zoeken naar een speld in een hooiberg weet Van Nieuwpoort.

Rechten

’’Daar zul je helaas niet achter komen, want je ontdekt al heel snel dat een oplossing ver weg is. Wij hebben geprobeerd om de rechten op de wijze terug te krijgen zoals Facebook het voor gebruikers heeft geregeld, maar we komen er gewoon niet meer in. Om de rechten terug te krijgen moet je inloggen, maar als je wachtwoord is veranderd, wordt dat een lastig verhaal. Zeven jaar geleden zijn we begonnen met deze pagina en we hadden een groot aantal volgers voor het nieuws dat we deelden, maar er zit niets anders op dan weer helemaal overnieuw beginnen.’’

Tweestapsverificatie

Facebook hacks beginnen vaak met phishing (een valse link) of session hijacking. De hacker bemachtigt je inloggegevens, verwijdert jou als beheerder en koppelt een nieuw e-mailadres en telefoonnummer aan het account. Vaak wordt de pagina direct gebruikt voor malafide advertenties of het verspreiden van scams via jouw naam. Zelf kun je een aantal dingen doen om een hack te voorkomen. Gebruik altijd Tweestapsverificatie (2FA) via een app (zoals Google Authenticator), niet alleen via SMS. Gebruik een uniek, sterk wachtwoord en klik nooit op links in mails die beweren dat je pagina ‘wordt verwijderd wegens schending van de regels’. Dit zijn bijna altijd vallen.

Ondersteuning

Facebook probeert gebruikers wel degelijk te helpen als een pagina is gehackt vertelt woordvoerder Erik Miedema namens de stichting Cybersecurity Noord Nederland. ’’Facebook biedt een geautomatiseerd portaal aan (facebook.com/hacked). Ze gebruiken algoritmen om te verifiëren of je voorheen de rechtmatige eigenaar was (bijvoorbeeld via oude wachtwoorden of ID-controle). Echter, de ondersteuning is grotendeels geautomatiseerd; er komt zelden een mens aan te pas. Als een account is gehackt verandert de hacker de naam en profielfoto vaak in iets onherkenbaars of ‘Meta Support’ om anderen op te lichten. Als er een advertentie-account gekoppeld is, worden er vaak hoge bedragen afgeschreven voor frauduleuze campagnes. Uiteindelijk kan het account door Meta worden geblokkeerd wegens verdachte activiteit.’’

Klantenservice

Waar het in theorie relatief eenvoudig lijkt om een oplossing te vinden voor een hack is de praktijk een stuk weerbarstiger vervolgt Miedema. ’’Meta heeft miljarden gebruikers en kiest voor schaalbaarheid boven persoonlijke service. Een klantenservice met mensen zou te duur zijn. Daarnaast zijn de systemen zo rigide dat als een hacker de herstelgegevens wijzigt, het algoritme de echte eigenaar soms als de ‘indringer’ ziet. Er bestaat wel een kans dat je de rechten terugkrijgt. Voor privé-accounts is de kans redelijk (circa 50-60 procent) mits je snel handelt. Voor zakelijke pagina’s is het lastiger, zeker als de hacker de Business Manager heeft overgenomen. Zonder officiële tussenkomst of een advertentie-account met een accountmanager is de kans helaas vaak klein.’’

Phishing-mails

Facebook hacks komen tegenwoordig vaker voor en onbedoeld draagt AI hier substantieel aan mee. Toch is er een aantal zaken die je zelf kunt regelen om hackers op afstand te houden. ’’De aanvallen zijn professioneler geworden door AI-tools die phishing-mails perfect vertalen. We wapenen ons door digitale hygiëne: gebruik hardwarematige beveiligingssleutels (YubiKey), deel nooit beheerderstaken met onbekenden en check regelmatig je ‘Inlogsessies’ in de instellingen.’’

Remedie

Of er een taak voor de overheid ligt om gebruikers te schermen is volgens Miedema zonneklaar. ’’Absoluut. Er is steeds meer druk vanuit de EU (via de Digital Services Act) om platformen te dwingen bereikbaar te zijn voor gebruikers. Overheden kunnen strengere eisen stellen aan de ‘remedie’ die techbedrijven moeten bieden wanneer burgers digitaal worden onteigend.’’

Waar Omroep Eemsdelta via Facebook een groot aantal lezers wist te bereiken met het delen van nieuwsberichten hoopt Omroep Eemsdelta de weg richting de lezers via Facebook snel weer terug te vinden besluit Van Nieuwpoort. ’’Ondanks deze nare ervaring is er een nieuwe Facebook-pagina aangemaakt. De omroep bereikt via Facebook een groot deel van haar doelgroep en komt geregeld op Facebook laagdrempelige onderwerpen tegen die voor uitzending in één van de radio- of tv programma’s geschikt zijn. Houd Facebook dus in de gaten!’’