Herdenking Engelse vliegeniers bij de Noordkaap: ‘De mens leert niet van zijn geschiedenis’

Marjo Stevelmans van het Wellington-comité loopt voorzichtig de steile zeedijk af bij de Noordkaap, tussen de Eemshaven en Noordpolderzijl. Burgemeester Hans Broekhuizen en raadslid Gerard ten Brink hebben net een krans gelegd bij het Wellington-monument. Dit ter nagedachtenis aan de zes bemanningsleden van een bommenwerper die tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwamen toen hun vliegtuig in zee stortte. Marjo: “Waar ik op dit soort momenten vooral aan moet denken is een beroemd citaat: ‘de mens leert niet van zijn geschiedenis.’ Dat baart mij zorgen.”

De bommenwerper Wellington was in 1940 op de terugweg naar Engeland nadat een doel in Hamburg was gebombardeerd. Door motorproblemen stortte het vliegtuig neer. Waarschijnlijk is het de piloot nog gelukt op zee een noodlanding te maken. Maar de bemanning kwam alsnog om het leven doordat ze in een augustus-storm terechtkwamen en hun reddingsbootje omsloeg.

Vooral dankzij het Wellington-comité is er in 2015 een monument gekomen voor de bemanning van de bommenwerper. Elk jaar wordt bij het monument op de Noordkaap op 4 mei een herdenking gehouden. “Het mooie is dat er ook jongere mensen bij de herdenkingen aanhaken. Dat is belangrijk”, zegt Marjo. “De belangrijkste les die we moeten leren is dat wat zich toen heeft afgespeeld, dat we dat nooit meer moeten willen. En dat we dus actief moeten blijven gedenken en daarin de jongere generaties moeten meenemen.”

(Marjo Stevelmans leest een gedicht voor tijdens de herdenking © Omroep Het Hogeland/Eemsdelta)

Vriendschapsband

Marjo Stevelmans heeft net als de andere leden van het comité een warme band opgebouwd met de familieleden van de omgekomen bemanningsleden. “Er is echt een vriendschapsband ontstaan. Daarom ben ik nog steeds emotioneel bij deze herdenking. Ik denk dan aan de familie. Als ik die Engelse familie van deze piloten op bezoek krijg, dan kunnen ze er soms met hun hoofd niet bij dat wij deze jongens nog vereren. Dan zeg ik altijd ‘dat komt omdat jullie niet bezet zijn geweest’.”

Burgemeester Hans Broekhuizen probeerde zich tijdens de herdenking, hoe moeilijk ook, te verplaatsen in de belevingswereld van de militairen destijds. “Ze zijn ergens op een vliegveld in Engeland op hun vliegtuig gestapt, zonder te weten wat ze zouden tegenkomen. Ze wisten alleen dat velen niet zouden terugkomen. En toch zijn ze gegaan. Dat vind ik heel indrukwekkend en heel moedig van hen. Dat ze dat hebben hebben dúrven doen, en wíllen doen. Dat verdient elk jaar opnieuw respect van ons.”

De omgekomen bemanningsleden zijn:

Sergeant Jack Millen Croft (20),  Sergeant James Dempsey (21), Pilot Officer Reginald Torrance Gerry (23), Pilot Officer Ronald William Pryor (21), Flight Sergeant Richard James Ruffell-Hazell DFM (33), Pilot Officer Sidney John Scott Wilde (30). 

Om het monument staat een hek. Dat voorkomt dat loslopende schapen gaan kauwen op de stukjes ijzerdraad in de bloemstukken en kransen.