Laagvliegende helikopters verontrusten boeren en BBB Hogeland: ‘Dit kan duizenden euro’s extra kosten’

Dat Defensie moet kunnen oefenen, daar twijfelt Harmannus Blok van de BBB niet aan. Maar de komende helikopteroefeningen van defensie boven onder meer Het Hogeland hebben volgens hem ook een keerzijde: boeren kunnen te maken krijgen met extra kosten en risico’s voor hun vee. Daarmee doelt hij op de gevolgen voor boeren tijdens de vorige oefeningen van defensie. “Er wordt te gemakzuchtig mee omgegaan.’’ Hij wil in gesprek met de wethouder.

Tijdens de oefening Centaur Hammer trainen vier Apache-helikopters van 17 tot en met 20 augustus en op 24 en 25 augustus tussen 09.00 en 16.30 uur boven Noord-Nederland. De helikopters vliegen daarbij op zeer lage hoogte. Het gebied is tijdelijk aangewezen als laagvlieggebied. Defensie vraagt boeren om hun vee, waar mogelijk, binnen te houden, omdat dieren kunnen schrikken van de laagvliegende helikopters.  

Serieuze gevolgen

Volgens Blok wordt daarmee te gemakkelijk voorbijgegaan aan de gevolgen voor veehouders. Hij wijst op ervaringen van vorig jaar, waarbij dieren op hol sloegen, in de sloot terechtkwamen of een kalf verwierpen. Ook het binnenhouden van vee kan volgens hem voor problemen zorgen. ‘’Dieren kunnen stress ervaren, met mogelijk ongelukken en een lagere melkproductie tot gevolg.’’

‘’Het gaat deze keer vooral om de lengte van de oefeningen boven de gemeente. Eerder waren de oefeningen korter van duur, maar deze keer neemt het maar liefst zes dagen in beslag. Boeren zijn prima bereid om zich enigszins aan te passen, maar er wordt nu te gemakzuchtig gedacht over de eventuele gevolgen voor boeren’’, besluit Blok. 

Dilemma

Blok houdt zelf ook een aantal dieren en vreest ook dat zijn vee stress zal ervaren tijdens de oefeningen. ‘’Voor mij is de overweging zeker de moeite waard om de paarden binnen te houden, maar het is natuurlijk verre van ideaal.’’

Zo geeft hij aan dat boeren in de omgeving voor een dilemma komen te staan als ze toch besluiten hun vee naar binnen te halen. ‘’Melkveehouders krijgen juist subsidie als ze hun vee minimaal een x aantal uren in de wei laten staan, de zogenoemde weidegang regeling. Mochten de boeren door de oefeningen hun koeien juist binnen willen houden, komt die regeling voor een aantal in het geding.’’ De gevolgen reiken volgens Blok verder dan de week waarin defensie boven Het Hogeland vliegt.

Duizenden euro’s aan extra kosten

Ook oud- Tweede Kamerlid Eddie van Marum uit zijn zorgen over de situatie en de extra kosten voor boeren die de oefeningen met zich meebrengen. Hij is zelf veehouder geweest en maakt een voorbeeldberekening voor een bedrijf met 150 melkkoeien. 

Een koe eet gemiddeld ongeveer 10 kilo droge stof per dag aan gras. Als de dieren een week binnen moeten blijven, moet de veehouder daarvoor voer uit de wintervoorraad gebruiken. Uitgaande van een voerprijs van gemiddeld 24,61 euro per 100 kilo komt dat volgens zijn berekening neer op ruim 2.500 euro aan extra voerkosten voor 150 koeien gedurende zeven dagen.

Daar komt volgens Van Marum een mogelijke daling van de melkproductie bij. Bij een afname van vijf liter per koe per dag, een melkprijs van 50 cent en 150 koeien betekent dat nog eens 2.625 euro aan gemiste opbrengsten. “Totaal zit je dan al op ruim vijfduizend euro aan kosten,” stelt Van Marum. Extra kosten voor machines, voeren en arbeid zijn daarbij nog niet meegerekend.

Tegemoetkoming

Volgens Van Marum is het daarom niet redelijk dat agrarische ondernemers deze kosten zelf moeten dragen. ‘’Ik zou het heel normaal vinden dat het Ministerie van Defensie de boeren in de gemeente Het Hogeland waar geoefend gaat worden ook deze kosten gaat vergoeden.”

Hij wijst erop dat het defensiebudget de afgelopen jaren fors is gestegen. Als de samenleving meer inzet en bereidheid van Defensie vraagt, hoort volgens hem ook de verantwoordelijkheid voor de gevolgen daarvan erbij.

Ook Blok spreekt zich uit over een eventuele compensatie. ‘’Het liefst willen we het helemaal niet over een compensatie hoeven nadenken, omdat je dan in een bureaucratisch web terechtkomt. Toch gaan we zeker vragen stellen aan de betreffende wethouder, want het kan niet zo zijn dat de boeren hieronder moeten lijden.’’