Kerncentrales: de grens is bereikt voor actievoerder Tjeerd Palstra

Stichting Verenigd Front Kerngezond houdt zondag 15 november een demonstratie op de Grote Markt in Groningen. De actiegroep verzet zich tegen de mogelijke komst van twee kerncentrales in de Eemshaven. Volgens de stichting dreigt de regio opnieuw het afvoerputje van Nederland te worden, terwijl de ingrijpende gevolgen van de gaswinning nog altijd zichtbaar zijn.

Door Jeroen Kunst

Staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei (KGG) maakt naar verwachting rond 11 december de definitieve locatiekeuze bekend voor de nieuw te bouwen kerncentrales. Naast het Zeeuwse Terneuzen is de Eemshaven nadrukkelijk in beeld. Volgens een advies van netbeheerder TenneT beschikt de provincie Groningen over de beste papieren voor de inpassing in het landelijke elektriciteitsnetwerk. Voor de voorzitter van Stichting Verenigd Front Kerngezond, Tjeerd Palstra, is de grens nu bereikt.

’’We staan nog met het ene been in de ellende van de gaswinning en het volgende megaproject dient zich alweer aan’’, stelt Palstra. Volgens hem weegt het economische belang van de industrie momenteel zwaarder dan het welzijn van de burgers. De stichting eist dat de veiligheid van de huidige en toekomstige generaties Groningers bovenaan de prioriteitenlijst komt te staan. Daarnaast waarschuwt Palstra voor grote geopolitieke risico’s. ’’De Eemshaven fungeert momenteel al als strategische aanvoerhaven en opslagdepot voor NAVO-oorlogsmateriaal en munitie. De combinatie van een nucleaire installatie en deze militaire infrastructuur vormt in de huidige, onrustige wereldwijde veiligheidssituatie een onacceptabel risico.’’

Tijdens een informatiebijeenkomst die afgelopen maandag werd gehouden in Uithuizen, georganiseerd door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), kwamen circa 250 burgers opdagen. Omwonenden uitten daar hun zorgen over de leefbaarheid en een mogelijke waardedaling van hun woningen. De tegenstanders benadrukten dat de komst van een kerncentrale ingrijpende geografische en sociale gevolgen heeft voor de regio. Zij verwezen hierbij naar de situatie rondom de kerncentrale in het Zeeuwse Borssele, waar door de industriële ontwikkeling het oorspronkelijke dorp grotendeels is verdwenen.

Wending

Tijdens de bijeenkomst gebruikten ambtenaren volgens Palstra intern het woord ‘wending’, maar die term werd tijdens het openbare deel van de avond niet herhaald. Of die wending betekent dat de regering inzet op zes kleinere centrales, werd volgens Palstra niet duidelijk. ’’Ze hebben het genoemd, maar toen wij vragen stelden moest alles ineens nader worden onderzocht. De ambtenaren waren absoluut niet duidelijk en ze deden lelijk tegen de bewoners. Een wending betekent een andere route, maar toen we daarnaar informeerden gingen ze draaien en werden we uiteindelijk niet veel wijzer. Voor mij is wel duidelijk dat het hier gaat om het grote geld verdienen en dit staat boven het belang van de inwoners. De aandeelhouders wonen hier immers niet.’’

Ook op het gebied van de arbeidsmarkt vreest de voorzitter knelpunten. ’’De bouw van een kerncentrale vereist naar schatting 10.000 voornamelijk technisch geschoolde werknemers. Dit leidt tot arbeidsmarktkannibalisme waarbij lokale werkgevers worden leeggezogen, terwijl er bovendien geen concreet plan ligt voor de huisvesting van deze enorme groep tijdelijke migranten.’’ Ambtenaren moesten tijdens de bijeenkomst in Uithuizen erkennen dat deze huisvestings- en personeelsvraagstukken inderdaad nog nader onderzocht moeten worden.

Palstra uit daarnaast kritiek op de wijze waarop de overheid de burgerparticipatie vormgeeft. ’’Hoewel de politiek stelt dat burgers in een vroeg stadium worden betrokken, ervaren wij dit in de praktijk heel anders. Het ministerie zou tot nu toe voornamelijk met een selecte groep inwoners uit Uithuizen hebben gesproken, terwijl de impact van een kerncentrale de hele provincie raakt.’’ Als grootste noordelijke organisatie — die is opgenomen in het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) voor de eindberging van radioactief afval — voelt de stichting zich tot dusver gepasseerd in de besluitvorming rondom de locatiekeuze van de centrale zelf.

Tjeerd Palstra was vrijdag 30 oktober te gast in het radioprogramma Wind van voren. Beluister het interview hier terug.