Volkszanger en raadslid Bert Schaap (Burdy): ‘Alleen weer de politiek in als de partij tien zetels haalt’

(Door Richard Klunder)

Zien we Bert Schaap (Burdy) uit Ulrum weer terug in de lokale politiek na de raadsverkiezingen van maart dit jaar? De kans lijkt niet heel groot. Hij staat op plek tien op de lijst van GemeenteBelangen en neemt de zetel alleen in als de partij tien zetels haalt. “Als ik voorkeurstemmen krijg, dan gaan die naar de mensen vóór mij op de lijst.”

Schaap zit nu bijna vier jaar in de raad, en hij kijkt overwegend met positieve gevoelens terug. “Als gemeenteraad en griffie hebben we een mooie club. Uiteindelijk hebben we hetzelfde doel. We denken verschillend over dingen, bijvoorbeeld over het AZC in Bedum waar wij nooit voorstander van zijn geweest, maar we kunnen het netjes met elkaar bespreken.”

Tastbare dingen
Wat heeft hij met name geleerd in bijna vier jaar lokale politiek? “Dat je geduld moet hebben”, zegt Schaap. “Daar had ik vooral in het begin wel moeite mee. Ik zoek het in de kleine, tastbare dingen. Dan zag ik bijvoorbeeld dat een fietspad bij Leens te smal was voor scootmobielen. ‘Waarom wordt dat niet meteen aangepakt’, dacht ik dan. Ik kaartte dat aan, maar er gebeurde niks. Althans, niet snel genoeg naar mijn mening. Ik vroeg mij af waarom ik in de raad zat. Anderen in mijn fractie hielpen mij, ze zeiden dat sommige dingen lang duren. Dat je nou eenmaal met regelgeving hebt te maken. Maar dat je als raadslid echt wel een verschil kan maken. Het duurt alleen langer dan ik zou willen.”

Veelzijdige loopbaan
Volkszanger, DJ, melkboer, taxichauffeur, buschauffeur en gemeenteraadslid. Schaap heeft een veelzijdige loopbaan. Op het podium staat artiest Burdy letterlijk midden in de schijnwerpers. In de politiek blijft raadslid Bert Schaap op de achtergrond. Dat heeft verschillende redenen. De fractievoorzitter voert vaak het woord namens de fractie. Maar er speelt ook iets anders, zo blijkt nu. “Ik heb mij lange tijd onveilig gevoeld in de raad. Ik ben fysiek en geestelijk aangevallen door een mede-raadslid.”

Als je raadsleden in Het Hogeland vraagt naar de sfeer in de gemeenteraad, dan hoor je overwegend positieve geluiden. Er is wederzijds respect en na elk debat, hoe scherp ook, worden handen geschud. Maar er is een uitzondering. Wie de raadsvergadering een tijdje volgt, zal het opvallen dat het tussen Bert Schaap (GB) en Nico Werkman (Lokaal Centraal) absoluut niet botert. Ze kijken elkaar niet aan. Tijdens het avondeten zitten ze zo ver mogelijk uit elkaar. Haalt de een wat te drinken op, dan wacht de ander. Zelfs voor relatieve buitenstaanders is het merkbaar en voelbaar dat er iets speelt tussen beide heren. Wat is er gebeurd?

Heftig incident
Een heftig incident blijkt ten grondslag te liggen aan de verstoorde verhoudingen tussen beide raadsleden. Dat incident dateert alweer van een paar jaar geleden, maar omdat het volgens Schaap nog steeds doorwerkt in het heden, is het relevant om het te melden. Hoewel Schaap en Werkman duidelijk andere herinneringen hebben aan wat er is gebeurd. Daarover later meer.

Dus even terug in de tijd. Schaap ‘struikelde’ tijdens de laatste verkiezingen de gemeenteraad in. Hij was door Arie Molenhuis van Hogeland Lokaal Centraal gevraagd om als lijstduwer op de lijst te gaan staan. Schaap vond dat geen slecht idee. Hij kon zich vinden in veel standpunten van de partij en merkte, vooral in een-op-een gesprekken die hij in zijn taxi voerde, dat lokale politiek belangrijk kan zijn voor mensen.  “Hoewel ik natuurlijk weinig verstand had van politiek.”

Voorkeurstemmen
Lokaal Centraal verbaasde vriend en vijand door drie zetels binnen te slepen. Maar wat ook gebeurde: Schaap kreeg rond de 230 voorkeurstemmen. Na intensief overleg met zijn familie besloot hij de raadszetel in te nemen. “Wie A zegt moet ook B zeggen”, zegt Schaap. “Mensen hadden op mij gestemd, ik vond dat ik ze in de steek zou laten als ik mijn zetel niet zou innemen.” Over wat te doen als een kandidaat veel voorkeurstemmen zou krijgen, waren kennelijk geen harde afspraken gemaakt. De sfeer werd er niet beter op. Schaap vond de werkrelatie zo onplezierig dat hij na een paar maanden overstapte naar GemeenteBelangen.

Hoofdpijn
Schaap: “Ik had eigenlijk geen keuze, na zo’n partij-bijeenkomst kwam ik altijd met hoofdpijn thuis. ‘Waarom doe je jezelf dit aan’, vroeg mijn vrouw terecht. Ik was van plan helemaal uit de politiek te stappen. Als nieuw gemeenteraadslid krijg je een maatje toegewezen die je een beetje helpt met het onder de knie krijgen van het raadswerk. Mijn maatje zat toevallig bij GemeenteBelangen. Dus die overstap was wel logisch. Ik wilde mijn raadszetel niet opgeven. Dat zou niet eerlijk zijn voor de mensen die op mij hadden gestemd.”

Voor Schaap was de overstap misschien logisch, maar dat gevoel werd niet door iedereen gedeeld. Het escaleerde in december 2022. Wat er precies is gebeurd tijdens de traditionele, feestelijke jaarafsluiting van de gemeenteraad is lastig te achterhalen. Zeker is dat er een serieus incident was, dat wordt door meerdere aanwezigen bevestigd.

Volgens Bert Schaap gebeurde er dit (het weerwoord van anderen staat iets verderop in een kader in dit verhaal): “Aan het einde van de bijeenkomst liep ik naar de uitgang. Nico Werkman stond aan zo’n ronde tafel. Ik wenste mensen prettige kerstdagen, en om hem een hand te reiken zei ik er bij ‘ook voor jou Nico’. Totaal niet lelijk bedoeld.

Hij begon te schelden en pakte mij bij mijn keel. Ik rukte mij los en toen pakte hij mij nog een keer bij de keel.” Als Schaap zich het incident weer voor de geest haalt, worden zijn ogen vochtig. “Ja, dat raakt mij nog steeds. Ik ben volledig overstuur weggegaan, ik was helemaal van de kaart.” Schaap stapt een paar dagen na het incident naar de politie, en meldt daar wat er is gebeurd. “Ja, ik dacht ik ga het toch aangeven. Ik vind het niet normaal dat iemand je bij de strot grijpt. De politie gaf aan dat het beter binnenskamers zou kunnen worden opgelost, via een tussenpersoon.”

Excuses
Er volgde een gesprek met Schaap, Werkman en de toenmalige burgemeester Bolding. “Die vroeg aan Werkman of hij zijn excuses aan mij wilde aanbieden, dat wilde hij niet doen. Later in het jaar stonden we tegenover elkaar in de kantine, toen wilde hij mij weer aanvliegen. Toen is een partijgenoot van mij er tussen gesprongen. En we hebben voor een raadsvergadering op elkaar gescholden, nadat hij mij een ‘klootzak’ had genoemd. Ik had niet terug moeten schelden, ok. Maar dit is niet normaal joh.” (verhaal gaat verder onder de foto)

(Bert Schaap in de raad voor GemeenteBelangen © Gemeente Het Hogeland)

Nico Werkman heeft een andere beleving bij wat er is gebeurd tijdens de jaarafsluiting van de gemeente. “Schaap wilde met mij in gesprek. Dat wilde ik niet. Ik stond bij een tafeltje en heb hem weggeduwd. Nee, ik heb hem niet bij de keel gegrepen, ik heb hem bij de borst weggeduwd.”

Werkman bevestigt dat hij daarna met Schaap en onder andere burgemeester Bolding een gesprek heeft gehad. “Toen hebben we het uitgepraat. Uitkomst van dat gesprek was dat we elkaar zouden negeren. Dat doe ik. Bert is voor mij lucht. Ik heb niet meer met die hufter gesproken.”

Werkman voegt wel toe dat hij weinig op heeft met Schaap. “Hij heeft geen cent bijgedragen aan de campagne destijds, hoewel dat wel de afspraak was. Het is een geldgraaier.”

Bert Schaap zegt hierover dat er juist een afspraak zou zijn gemaakt dat hij niet bij de campagne betrokken zou worden. ‘Ik heb het meerdere malen aangeboden, zo van ‘kan ik nog wat doen’. ‘Nee Bert, dat hoeft niet, laat de campagne aan ons over’, werd er gezegd.”

De politie wil niet bevestigen of ontkennen dat Schaap melding heeft gedaan van mishandeling. “We gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens en de privacy van mensen”, zegt woordvoerder Renate Winkel van de politie. “Om die reden kan ik niets delen over een mogelijke gebeurtenis en de eventuele rol of betrokkenheid van specifieke personen.”

Woordvoerder Klarina Brands zegt namens de gemeente: “Wij betreuren het enorm dat Bert Schaap zich onveilig voelt. Er is een incident geweest tijdens de jaarafsluiting, dat is duidelijk. Maar wat er precies is gebeurd of wat de aanleiding was, weet ik niet, opeens was er een escalatie. Ze zijn uit elkaar gehaald. Pieter Norder (griffier -red) heeft het gemeld bij de burgemeester en er is een gesprek geweest met alle betrokkenen. Als dit gevoel nog zo leeft bij Bert dan hadden we dat graag geweten, dan hadden we er misschien iets aan kunnen doen.”

Kor Berghuis (raadslid CDA en voormalig wethouder) stond aan het tafeltje waar het incident zich afspeelde. “Ik ben er tussen gesprongen en ben met Bert naar buiten gelopen. Hij was duidelijk geshockeerd. Of hij bij de keel is gegrepen durf ik niet meer exact te zeggen, maar er was zéker lichaamscontact. En best goed.”

Hand in hand
In zijn thuis-studio laat Schaap een nummer horen dat hij voor de nieuwe campagne van GemeenteBelangen heeft gemaakt. Hij begint te lachen en drukt op play. “Wij zijn Gemeentebelangen Het Hogeland. Betrokken, dichtbij en samen hand in hand”, schelt het uit de speakers. “Leuk toch?” lacht Schaap. Vorig jaar nam hij ook een nummer op met Alje van Bolhuis over de manier waarop veel mensen tegenwoordig tegen de, vooral landelijke, politiek aankijken:


Lieve mensen
Bert Schaap heeft wel een tip voor jonge mensen die de lokale politiek in willen gaan. “Loop eerst een tijdje mee. Leer de lokale politiek en de mensen kennen. Dat helpt.” De kans dat Schaap in maart terugkomt in de raad, is dus niet erg groot.

GemeenteBelangen bezet nu negen zetels en krijgt straks ook concurrentie van nieuwe partijen BBB en D66. Hij  staat er volledig achter dat hij op plek tien staat. “Mijn fractiegenoten zijn allemaal stuk voor stuk lieve mensen en ze zijn zeer capabel. Dat vind ik heel belangrijk. Laat die mensen met politiek inzicht de raad in gaan. Als ik voorkeurstemmen krijg, dan gaan die naar de mensen vóór mij op de lijst. Pas als wij tien zetels halen, dan kom ik terug in de raad.”

En hoe gaat het verder in de relatie met collega-raadslid Nico Werkman? “Ik ben een mensenmens. Als Nico morgen op mij afstapt en zegt ‘Bert dit had ik niet zo moeten doen’ dan is het voor mij klaar. Ik ben totaal niet haatdragend. Waarom zou je boos op elkaar blijven?”

In de documentaire die RTV Noord in 2023 maakte over Burdy komt de politieke loopbaan van Bert Schaap ook aan de orde. De docu is hier te zien.