Tweede Kamer debat over kernenergie schept weinig duidelijkheid: ”Iedereen krijgt wat hij niet wil”

Het was donderdag een bijzondere en belangrijke dag voor inwoners en politici van de gemeente Het Hogeland. Ze reisden samen in een bus af naar de Tweede kamer in Den Haag om hun zorgen te uiten over het plan van de overheid om een kerncentrale in de Eemshaven de bouwen. Voorafgaand aan het debat over kernenergie overhandigden een aantal van hen een petitie aan voorzitter Jantine Zwinkels. Daarin werd expliciet benadrukt dat er een aantal toezeggingen aan Groningen zijn gedaan, maar die met de eventuele komst van een kerncentrale in de Eemshaven, toch in twijfel worden getrokken door verschillende partijen uit de provincie. Het debat zelf leverde weinig op en schepte vooral meer onduidelijkheid. 

Afspraak is Afspraak

Wethouder Dijkhuis van Het Hogeland was een van de personen die de petitie in Den Haag overhandigde. In het document staat een zevental punten waarbij het tweede punt in het bijzonder aandacht verdient volgens hem: Afspraak is afspraak!

”Het gaat vooral om de aanlanding van wind op zee waar we al tijden mee bezig zijn. Daar willen we een hele mooie industrie en kenniseconomie omheen bouwen in de toekomst. Dat plan komt met de eventuele komst van de centrale op de tocht te staan.” (tekst gaat verder onder de video)

Dilemma

Er zijn volgens hem een aantal toezeggingen gedaan om de Eemshaven niet in de plannen voor te laten komen. Daarom kon een plan voor alternatieve energie op die plek verder worden uitgedacht. Maar dat is niet de enige reden waarom Dijkhuis blijft hameren op de gemaakte afspraken.

”Je ziet het ook bij de inwoners waar het vertrouwen in de overheid steeds verder afbrokkelt. Dat mag niet de bedoeling zijn.” Hij reageert dan ook sceptisch op de vraag of dat vertrouwen ooit nog zal herstellen na al die beloftes en afspraken uit het verleden. 

Geen afvoerputje worden

Pal naast Dijkhuis stond Jaap Kap uit Oudeschip tijdens de uitreiking van de petitie. Ook hij vreest dat de onzekerheid in het gebied alleen maar zal toenemen en twijfelt aan de gemaakte afspraken vanuit het Rijk. ”Wij hebben veel tijd en geld gestoken in de ontwikkeling van het gebied in positieve zin. Als er daadwerkelijk een centrale zal komen, zijn we al dat geld kwijt. Deze plannen werken momenteel allemaal tegen ons.” Daarmee doelt hij op de plannen om een aantal windturbines te plaatsen in de Eemshaven en van deze ‘groene energie’ de inwoners zelf te laten profiteren. tekst gaat verder onder de foto).

Inmiddels wordt het dossier ‘kerncentrale’ alleen maar complexer en complexer. Wordt er eerst alleen nog gekeken naar de meest geschikte locatie of zijn de plannen al in een verder gevorderd stadium? En wat zijn de toezeggingen van de afgelopen jaren nog waard als de Eemshaven toch weer in beeld is? 

Een rapport van netbeheerder Tennet die eerder dit jaar naar buitenkwam heeft de situatie rondom kerncentrales weer doen opschudden. De Eemshaven is volgens de beheerder een geschikte en relatief goedkope locatie door de bestaande infrastructuur, maar de komst van een centrale kent weinig draagvlak in dat gebied. In Terneuzen is het precies andersom: wel degelijk draagvlak, maar het kostenplaatje ligt daar veel hoger om een centrale te realiseren. Hoe reageerden de aanwezige politici daarop? De politieke verschillen kwamen daarbij scherp naar voren. (tekst gaat verder onder de foto)

”De koppeling tussen beloften gaswinning en een kerncentrale is misleidend”

Wethouder Dijkhuis van Het Hogeland

Sjouke van Oosterhout (PvdA-GroenLinks) betoogde dat een kerncentrale is ontworpen om vrijwel continu te draaien en daardoor minder goed past in een energiesysteem waarin juist flexibel vermogen nodig is als aanvulling op zon- en windenergie. Volgens haar is Groningen bovendien al volop bezig met de energietransitie en zijn er wel degelijk afspraken met de regio gemaakt. Ook stelde Van Oosterhout dat de toekomstige energievraag onvoldoende zou zijn om een extra kerncentrale rendabel te maken. (tekst gaat verder onder de video)

Alisha Müller (VVD) bracht daar tegenin dat ook windenergie niet gratis is. Volgens haar kost het produceren van windmolens eveneens veel geld en grondstoffen, waardoor een vergelijking tussen kernenergie en windenergie volgens de VVD niet eerlijk is. André Flach (SGP) vroeg zich vervolgens af wat de eerdere beloften rondom de gaswinning in Groningen te maken hebben met de mogelijke komst van een kerncentrale. Volgens hem is die koppeling misleidend.

”Het hangt als een ‘zwaard van Damokles’ boven de regio”

Pieter Grinwis (ChristenUnie)

Vanuit de oppositie vroeg Christine Teunissen (Partij voor de Dieren) zich af waarom de VVD blijft vasthouden aan wat zij omschreef als een “bizar idee”. Van Oosterhout reageerde daarop door de VVD te vragen waarom de partij volgens hem alleen de positieve kanten van kernenergie belicht.

Ook Pieter Grinwis (ChristenUnie) mengde zich in de discussie. Hij gaf aan een voorkeur te hebben voor Zeeland als vestigingslocatie, maar wilde Groningen niet volledig uitsluiten. Tegelijkertijd pleitte hij ervoor om snel duidelijkheid te geven over de plannen in Terneuzen. Volgens Grinwis is het bestuurlijk onbetrouwbaar om regio’s langdurig in onzekerheid te laten en blijft de mogelijke komst van een kerncentrale zo als een “zwaard van Damokles” boven de betrokken gebieden hangen.

Hidde Heutink (Groep-Markuszower) vroeg het kabinet waarom niet nu al met Groningen wordt gesproken over bijvoorbeeld een regiopakket. Volgens hem zit het echte probleem niet in de compensatie, maar in het uitblijven van een besluit. “Waarom de pleister er zachtjes aftrekken?”, vroeg hij zich hardop af.