Raad Het Hogeland worstelt met geheimhouding over financiële problemen Werelderfgoedcentrum 

Een aantal documenten over de financiële problemen bij het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Lauwersoog wordt mogelijk alsnog openbaar gemaakt. Die toezegging doet wethouder Arjen Nolles (PRO) aan de gemeenteraad van Het Hogeland.

In april van dit jaar kwam via RTV Noord naar buiten dat het WEC in financiële nood verkeert. Facturen van leveranciers worden niet of te laat betaald. “Er is sprake van betalingsachterstanden aan een aantal crediteuren”, erkende interim-directeur Hans Klopstra in het verhaal, zonder in details te treden. “We werken aan een oplossing en zijn met een aantal leveranciers in gesprek over facturen voor de geleverde diensten en producten. In juli kunnen we hier meer over zeggen.”

Lening

De gemeente gaat weliswaar niet over de financiën van het onafhankelijke Werelderfgoedcentrum, maar staat wel garant voor een lening van negen miljoen euro van de Nederlandse Waterschapsbank aan het WEC. Mocht het WEC die lening niet kunnen aflossen, dan loopt de gemeente een financieel risico.

De gemeenteraad werd eerder dit jaar door burgemeester en wethouders over de stand van zaken bij het WEC geïnformeerd. Omdat gevoelige financiële cijfers werden gedeeld van een andere organisatie, waar de gemeente niet zomaar over naar buiten mag treden, werd er op verzoek van burgemeester en wethouders geheimhouding opgelegd (zie kader onderaan dit verhaal).

Geheimhouding opheffen

Over die beslotenheid is nu discussie ontstaan. De raadsfractie van D66 wil de geheimhouding voor het grootste deel opheffen. Ook al omdat de financiële problemen bij het WEC inmiddels in de publiciteit zijn gekomen, en raadsleden met niemand over de zaak mogen praten zolang er geheimhouding op ligt. Ook niet met adviseurs. “Wat D66 betreft is openbaarheid de regel en geheimhouding de uitzondering”, zei fractievoorzitter Patty Brandhorst tijdens de raadsvergadering. “Er bestaat het risico dat geheimhouding langer duurt dan noodzakelijk is. Dat schaadt het vertrouwen van inwoners en beperkt de democratische controle.”

Belangen geschaad

Andere fracties in de raad willen nu niet zover gaan. Ze zeiden allemaal dat ze hechten aan openbaarheid, maar ze willen ook voorkomen dat er onnodig belangen worden geschaad. 

Zelfs een gedeeltelijke openbaarmaking van documenten en gesprekken zou een openbaar debat heel lastig maken, zeiden VVD en CDA. “Hoe moeilijk gaat dat wel niet worden”, zei Harma Dost (CDA). “Een verspreking is snel gemaakt. Ik vind dit erg ingewikkeld.” 

(Het WEC in Lauwersoog © RTV Noord)

Ook wethouder Arjen Nolles wil op dit moment niet van de geheimhouding af. Dat zou volgens hem nadelige financiële gevolgen kunnen hebben voor de gemeente en andere partijen zoals het WEC. Wel is hij bereid om na te gaan welke stukken nu wel openbaar kunnen worden gemaakt, zodat de raad daar in het openbaar over kan praten. “Dat zeggen wij toe”, zei Nolles. De inventarisatie wordt de komende weken gemaakt.

De meeste fracties gaven aan dat ze goed kunnen leven met de toezegging van de wethouder. Mogelijk dat de raad dan nog voor het zomerreces in het openbaar, met wat meel in de mond, over het WEC kan debatteren.

Kader: wat houdt geheimhouding in?

Een gemeenteraad kan zichzelf, vaak op verzoek van het college van burgemeester en wethouders, geheimhouding opleggen over bepaalde onderwerpen. Dat gebeurt bij uitzondering. Meestal gaat het dan over grondposities. Als ontwikkelaars bijvoorbeeld in een vroeg stadium horen waar een gemeente woningen wil bouwen, dan loopt de gemeente het risico dat die gronden worden opgekocht door ontwikkelaars of speculanten. Die vragen dan de hoofdprijs als ze de gronden weer doorverkopen. Inwoners zijn dan veel meer geld kwijt als ze een kavel willen kopen. In dat geval kan een raad zichzelf geheimhouding opleggen. Een gemeenteraad doet dat dus zelf, en beslist ook zelf wanneer de geheimhouding wordt opgeheven.

Als raadslid moet je je aan de geheimhouding houden. Wie dat niet doet maakt zich schuldig aan een strafbaar feit, en daar staan geen kinderachtige straffen op. Een uiteindelijk besluit van de raad, ook over het WEC in dit geval, moet altijd in de volledige openbaarheid worden genomen. Dat mag nooit achter gesloten deuren gebeuren.